ค้นหา
บทความการเรียนรู้
ผลิตภัณฑ์ทางวัฒนธรรมไทย
ผ้าและผลิตภัณฑ์จากผ้า (55) ของใช้ตกแต่ง (82) เครื่องประดับ (8) อาหาร (22)
ผลิตภัณฑ์ หรือบริการ หรือท่องเที่ยว
ศิลปะการแสดง (1)
ผลิตภัณฑ์ที่พัฒนาในสาขาต่างๆ
งานวิจิตรศิลป์ (1)

บทความการเรียนรู้ : เครื่องประดับ

1 เรียนรู้ผลิตภัณฑ์ เครื่องแต่งกาย เครื่องประดับและของใช้ไทดำ (เครื่องประดับ) การประดิษฐ์ ตัดเย็บผ้าไทดำเป็นภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของชาติพันธุ์ไทดำ ที่สืบต่อเนื่องมาแต่โบราณ แม้ในปัจจุบันจะมีการประยุกต์ศิลปะสมัยใหม่ หรือวัสดุสมัยใหม่ แต่ยังคงเอกลักษณ์การประดิษฐ์ การเย็บปัก การตัดเย็บแบบดั้งเดิม มีลวดลายเฉพาะที่เป็นรูปแบบไทดำ มีเอกลักษณ์ของการตัดเย็บ และแต่งกายที่เป็นแบบแผนเฉพาะกลุ่มชน ซึ่งสามารถสื่อถืงสถานะทางสังคม สื่อถึงสถานภาพของแต่ละบุคคลโดยสามารถดูได้จากการแต่งกายและเครื่องประดับ ในชุมชนไผ่รอบมีกลุ่มสตรีไผ่รอบ รวมกลุ่มกันสืบทอดการประดิษฐ์เครื่องแต่งกายไทดำ ร่วมกันสืบทอดการปักผ้าไทดำ การตัดเย็บเสื้อผ้า และทำเครื่องประดับ ตลอดจนประยุกต์ลายผ้าทำกระเป๋า พวงกุญแจ 14/09/2561 13:26:52 อ่านต่อ...
2 เรียนรู้ผลิตภัณฑ์ ร้อยลูกปัดชุดโนรา (เครื่องประดับ) โนรา หรือ มโนห์รา เป็นการละเล่นพื้นเมืองที่สืบทอดกันมานานและนิยมกันอย่างแพร่หลาย ในภาคใต้ เป็นการละเล่นที่มีทั้งการร้อง การรำ บางส่วนเล่นเป็นเรื่อง และบางโอกาสมีบางส่วน แสดงตามคติความเชื่อที่เป็นพิธีกรรม โนรา เป็นศิลปะพื้นเมืองภาคใต้เรียกว่า โนรา แต่ คำว่า มโนราห์ หรือ มโนห์รา นั้น เป็นคำที่เกิดขึ้นมาเมื่อสมัยกรุงศรีอยุธยา โดยการนำเอา เรื่อง พระสุธน - มโนราห์ มาแสดงเป็นละครชาตรี จึงมีคำเรียกว่า มโนราห์ ส่วนกำเนิดของโนรานั้น สันนิษฐานกันว่าได้รับอิทธิพลจากการ ร่ายรำของอินเดียโบราณก่อนสมัยศรีวิชัย ที่มาจากพ่อค้าชาวอินเดีย สังเกตได้จากเครื่องดนตรีที่ เรียกว่า เบ็ญจสังคีตซึ่งประกอบ โหม่ง ฉิ่ง ทับ กลอง ปี่ ในซึ่งเป็นเครื่องดนตรีโนรา และท่ารำของโนรา อีกหลายท่าที่ละม้ายคล้ายคลึงกับการร่ายรำของทางอินเดีย และเริ่มมีโนราเป็นกิจจะลักษณะขึ้น เมื่อประมาณปี พุทธศักราชที่ 1820 ซึ่งตรงกับสมัยสุโขทัยตอนต้น เชื่อกันว่าโนราเกิดขึ้นครั้งแรกที่ หัวเมืองพัทลุง ปัจจุบัน คือ ตำบล บางแก้ว (ปัจจุบันเป็นอำเภอบางแก้ว) จังหวัดพัทลุง แล้วแพร่ขยายไปยังหัวเมืองอื่นๆของภาคใต้ จนไปถึง ภาคกลาง และกลายเป็นละครชาตรี และจังหวะตะลุงที่ได้รับอิทธิพลจากแนวคิดนี้ โนรา เกิดขึ้นในราชสำนักของพัทลุงซึ่งมีตำนานเล่ากันมาว่า เจ้าเมืองพัทลุง มีชื่อว่า พระยาสายฟ้าฟาด มีลูกสาวที่ชื่อ ศรีมาลา ซึ่งมีความสามารถในการร่ายรำมาก ได้เกิดตั้งครรภ์โดยที่ยังไม่ได้แต่งงาน เชื่อกันว่า เป็นท้องกับเทวดา พระยาสายฟ้าฟาดเห็นดังนั้นก็โกรธมาก สั่งให้นำนางศรีมาลาไป ลอยแพในทะเล คือ ทะเลสาปสงขลา และ แพได้ ไปติดที่เกาะใหญ่ นางศรีมาลาก็ได้ให้กำเนิดลูกชาย โดยตั้งชื่อว่า เทพสิงหล ซึ่งมีนัยความว่า ลูกของเทวดา นางศรีมาลา ได้ฝึกให้เทพสิงหลฝึกร่ายรำ ซึ่งเทพสิงหล ก็สามารถร่ายรำได้สวยงามมาก และร่ายรำ มีชื่อเสียงมากที่เกาะใหญ่ จนรู้ไปถึงหูพระยาสายฟ้าฟาด ซึ่งพระยาสายฟ้า ฟาดก็ยังไม่รู้ว่าหลานตัวเอง ก็ได้เชิญไปรำ ในราชสำนัก ฝ่ายนางศรีมาลานั้น ก็น้อยเนื้อต่ำใจเมื่อครั้งที่ถูกลอยแพ ก็บอกกับคนที่มาติดต่อว่า โนราคณะ นี้จะไปรำได้ แต่ต้องปูผ้าขาวตั้ง แต่ริมฝั่งที่ลงจากเรือจนไปถึงตำหนัก พระยาสายฟ้าฟาดก็ตอบตกลง ดังนั้น เทพสิงหลจึงไปรำในราชสำนัก เทพสิงหลรำ ได้สวยงามมาก จนพระยาสายฟ้าฟาดก็ ตกตะลึงในความสวยงาม จึงถอดเครื่องทรงที่ ทรงอยู่ให้กับเทพสิงหล แล้วบอกว่า "เครื่อง แต่งกายกษัตริย์ชุดนี้มอบให้เป็นเครื่องแต่งกาย ของโนรานับแต่นี้เป็นต้นไป" เทพสิงหลจึง บอกว่าแท้จริงแล้วเป็นหลานของพระยาสาย ฟ้าฟาด พระยาสายฟ้าฟาดจึงรับโนราไว้ ในราชสำนักและให้สิทธิแต่งกายเหมือนกษัตริย์ทุกประการ เครื่องแต่งกายมโนราห์ ได้วิวัฒนาการมาเรื่อย ๆ ประกอบกับได้มีคณะมโนราห์เพิ่มมากขึ้น จึงประกวดประชันกันในทุก ๆ ด้าน ทั้งความสามารถในการรำ ที่สำคัญประการหนึ่ง คือการแต่งกายต้องสวยงามนอกจากจะสอนรำแล้ว ยังสอนตีเครื่อง และสอนร้อยลูกปัดทำเครื่องลูกโนราห์ไว้สำหรับสวมรำเอง โดยไม่ต้องไปซื้อ ไปเช่า หรือไปจ้างที่อื่นทำ ดังนั้นเด็กๆที่มาเรียนรำโนราห์จะร้อยลูกปัดทำเครื่องลูกปัดโนราห์สวมรำเองทุกคน  14/09/2561 09:53:23 อ่านต่อ...
3 เรียนรู้ผลิตภัณฑ์ กำไรเงินทำมือบ้านเขาวัง (เครื่องประดับ) กลุ่มเครื่องเงินบ้านเขาวัง ตั้งอยู่ที่ ร.ร. ตชด. บ้านเขาวัง หมู่ที่ 12 ตำบลหินตก อำเภอร่อนพิบูลย์ จังหวัดนครศรีธรรมราช ได้จัดตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2554จากการสำรวจการจัดตั้งกลุ่มอาชีพเสริมของสำนักงานโครงการสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี สสท. ได้กำหนดให้มีการฝึกอบรมการให้ความรู้เรื่องการผลิตเครื่องเงินขึ้นพื้นฐานให้กับสมาชิก โดยได้ประสานงานกับวิทยาลัยศิลปหัตถกรรมนครศรีธรรมราช เป็นผู้ให้การอบรมและสถานที่ ในรุ่นที่ 1 มีผู้เข้ารับการอบรม จำนวน 12 คน เป็นศิษย์เก่า 11 คน ครู 1 คน รุ่นที่ 2 มีผู้เข้ารับการอบรมจำนวน 16 คน เป็นศิษย์เก่าจำนวน 13 คน ประชาชนในพื้นที่ 2 คน และครู 2 นาย ทางกลุ่มได้รับการสนับสนุนเงินจำนวน 140,000 บาท จากร้านภูฟ้า เพื่อจัดซื้อเครื่องมือ วัสดุอุปกรณ์และวัตถุดิบในการผลิตเครื่องเงิน เมื่อวันที่ 11 กุมภาพันธ์ 2556 สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ได้เสด็จพระราชดำเนินทรงเยี่ยมผลการดำเนินงานโครงการตามพระราชดำริ ที่โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนบ้านเขาวัง และทอดพระเนตรการสาธิตแปรรูปผลิตภัณฑ์เครื่องเงินและผลการดำเนินงานของกลุ่มอาชีพในรอบปีที่ผ่าน สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี จึงมีพระราชดำริ ให้มีการดำเนินโครงการอย่างต่อเนื่อง โดยทางสำนักงานโครงการสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ได้มีโครงการฝึกอบรมพัฒนาเพิ่มศักยภาพ การบริหารจัดการกลุ่ม การจัดทำบัญชีและอบรมเพิ่มสมาชิกใหม่กลุ่มเครื่องเงินบ้านเขาวัง ต่อมามีการปรับเปลี่ยนจำนวนสมาชิกและครูผู้ประสานงานเพื่อให้กิจการกลุ่มดำเนินไปได้ ตามแนวพระราชดำริฯ และจัดตั้งกลุ่มเครื่องเงินขึ้นเมื่อวันที่ 1 เดือนมิถุนายน พ.ศ. 2556 (ครั้งที่ 2) จำนวนสมาชิก 12 คน โดยมีวิทยาลัยศิลปหัตถกรรมนครศรีธรรมราช อำเภอเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราชเป็นวิทยากรในการฝึกอบรม ทรงพระราชทานกองทุนหมุนเวียนสำหรับเป็นค่าจัดซื้อเครื่องมือ อุปกรณ์ และวัตถุดิบที่จำเป็นในการผลิต จำนวน 140,000บาท หลังการฝึกอบรมได้นำผลิตภัณฑ์ที่ได้จากฝึกอบรมมาทดลองจำหน่ายในร้านภูฟ้า จำนวน 1 ครั้ง ได้แก่ แหวนเงินเกลี้ยง จำนวน 48 วง สร้อยข้อมมือจำนวน 13 เส้น มูลค่า 15,538.50 บาท สามารถจำหน่ายได้ดี เป็นที่ต้องการของลูกค้า และเป็นช่องทางในการสร้างอาชีพเสริมให้กับศิษย์เก่าคนชุมชนได้อย่างต่อเนื่อง โดยมี นางจันทิมา อาลีแอ เป็นประธาน และครูที่ปรึกษาของกลุ่มจำนวน 2 นาย ด.ต. ถาวร รื่นรมย์ และ ด.ต. สุวิทย์ เทวบุรีย์ มีกองทุนหมุนเวียนอยู่ที่ประมาณ 2,500,000 บาท ปัจจุบันมี จำนวนสมาชิก 12 คน โดยมี นางสาววรรณา เจะหยาง เป็นประธาน มีเงินทุนหมุนเวียนอยู่ที่ ประมาณ 382,753 บาท 13/09/2561 10:34:37 อ่านต่อ...
4 เรียนรู้ผลิตภัณฑ์ เครื่องประดับลายดอกกฤษณา (เครื่องประดับ) วัดสุวรรณมงคล เป็นวัดเก่าแก่ สร้างเมื่อ พ.ศ. 2351 วัดมีอายุ 210 ปี มีปูชนียวัตถุที่สำคัญ คือ พระพุทธนั่ง ศิลปะสมัยอู่ทอง วัดสุวรรณมงคลได้รับพระราชทานนามจาก พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร จุดเด่นของวัดสุวรรณมงคล มีอุโบสถที่เก่าแก่สวยงาม มีจิตรกรรมรูปลายดอกกฤษณาบริเวณประตูอุโบสถที่สวยงาม ดังนั้น เมื่อนำมาผสมผสานกับพลอยบุศราคัมและพลอยทับทิมสยามจังหวัดตราด จึงเกิดเป็นเครื่องประดับพลอยลายดอกกฤษณา 12/09/2561 08:39:30 อ่านต่อ...
5 เรียนรู้ผลิตภัณฑ์ แหวนนิล (เครื่องประดับ) นิลเป็นอัญมณีที่หาได้ในเขตตำบลบ่อพลอย เทศบาลตำบลบ่อพลอยรวมกลุ่มผู้ผลิตอัญมณีตัวเรือนเงินด้วยเหตุจากการถูกกดราคาในการจำหน่ายจึงหาทางช่วยเหลือในการรวมกลุ่มกันเพื่อพัฒนาและจัดจำหน่าย 12/09/2561 08:23:05 อ่านต่อ...
6 เรียนรู้ผลิตภัณฑ์ เครื่องประดับลูกปัดโนราห์ (เครื่องประดับ) เนื่องจากข้าพเจ้าได้คลุกคลีอยู่กับโนราห์มาตั้งแต่เล็ก ๆ เห็นบรรพบุรุษ ทำชุดใส่เอง ร้อยให้ลูกหลานใส่ในการแสดง ข้าพเจ้านั่งดูและสังเกตจากที่คนอื่นทำ จนเกิดความสนใจอยากทำบ้าง จึงเริ่มเรียนรู้ลองทำดู ทำของที่ตนเองพอทำได้เก็บเกี่ยวที่ละนิดที่ละน้อย จนกระทั่งทำเป็นทั้งชุด หลังจากนั้นจึงเริ่มสอนให้กับคนรุ่นหลังที่สนใจจนทำได้ ช่วงนั้นมีการทำชุดโนราห์เกิดขึ้นหลายแห่งก็เลยมีความคิดที่จะหาวิธีทำอย่างอื่นอีกนอกจากชุดโนราห์ แต่จะยึดหลักเอาลูกปัดโนราห์เป็นหลัก จึงลงมือทดลองทำกำไลข้อมือก่อนเป็นอันดับแรก ซึ่งเป็นลายธงชาติไทย มีผู้สนใจขอซื้อมาส้วมใส่เป็นจำนวนมากทั้งในชุมชนเอง และชุมชนใกล้เคียง หลังจากนั้นเริ่มพัฒนามาทำเป็นสร้อยคอ พวงกุญแจ และแหวน ซึ่งได้รับความสนใจจากคนในชุมชน และชุมชนใกล้เคียงเป็นอย่างดี 12/09/2561 08:05:53 อ่านต่อ...
7 เรียนรู้ผลิตภัณฑ์ สร้อยไข่มุก (เครื่องประดับ) สร้อยไข่มุก 09/08/2561 11:41:58 อ่านต่อ...
8 เรียนรู้ผลิตภัณฑ์ สร้อยคอ (เครื่องประดับ) ย้อนหลังไปกว่า ๓๐๐ ปี มีชาวเขมรกลุ่มหนึ่งได้อพยพหนีสงคราม ข้ามเทือกเขามาตั้งภูมิลำเนาอยู่ในฝั่งประเทศไทย ชาวเขมรกลุ่มดังกล่าวมีฝีมือและความเชี่ยวชาญในด้านการทำทองรูปพรรณ และเครื่องประดับ ได้สืบทอดความรู้และภูมิปัญญาจากรุ่นสู่รุ่น และตั้งหลักปักฐานอยู่ในบริเวณชุมชนเขวาสินรินทร์มาจนถึงปัจจุบัน จากการเปลี่ยนแปลงไปตามกาลเวลา และยุคสมัย เมื่อทองคำมีมูลค่าที่สูงขึ้น การทำทองรูปพรรณจึงได้ถูกปรับเปลี่ยนมาใช้วัตถุดิบที่มีราคาถูกกว่า คือ “เงิน” จากชุมชนทำทอง จึงกลายมาเป็นชุมชนหัตถกรรมเครื่องเงินนับตั้งแต่บัดนั้นเป็นต้นมา อำเภอเขวาสินรินทร์หลายหมู่บ้านจะผลิตเครื่องประดับเงิน และหินสี ซึ่งส่วนใหญ่จะทำการผลิตสร้อยคอ แหวน กำไล ประเกือมหรือประคำ เข็มขัด ต่างหู และเครื่องประดับเงิน หินสี และวัสดุประยุกต์อื่นๆ ตามที่ลูกค้าสั่ง 05/08/2561 16:54:10 อ่านต่อ...