ค้นหา
บทความการเรียนรู้
ผลิตภัณฑ์ทางวัฒนธรรมไทย
ผ้าและผลิตภัณฑ์จากผ้า (55) ของใช้ตกแต่ง (82) เครื่องประดับ (8) อาหาร (22)
ผลิตภัณฑ์ หรือบริการ หรือท่องเที่ยว
ศิลปะการแสดง (1)
ผลิตภัณฑ์ที่พัฒนาในสาขาต่างๆ
งานวิจิตรศิลป์ (1)

บทความการเรียนรู้ : ทุกหมวด

61 เรียนรู้ผลิตภัณฑ์ หมวกกุ้ยโล้ย (ของใช้ตกแต่ง) ชาวจีนที่มารับจ้างขุดคลองเจดีย์บูชาในสมัยรัชกาลที่ 4 เป็นบรรพบุรษของอากงกิมเฮง ซึ่งได้นำเอาวัฒนธรรมด้านหัตถกรรมพื้นบ้านของชาวจีนมาเผยแพร่ด้วยคือการสานหมวกกุ้ยโล้ย และได้ถ่ายทอดสู่รุ่นลูกหลานจะถึงปัจจุบัน หมวกเจ๊กที่เรียกกันโดยทั่วไป หรือที่ชาวจีนเรียกว่า กุ้ยโล้ย โก้ยโล้ย กุ้ยเล้ย หมายถึงหมวกที่ทำมาจากไม้ไผ่สานต่อกันมียอดแหลม กรุด้วยใบไผ่ เป็นรูปทรงของหมวกประเทศจีนและเวียดนาม “หมวกกุ้ยโล้ย” นับเป็นผลิตผลที่สืบทอดมาจากภูมิปัญญาพื้นบ้าน ที่นำเอาวัสดุที่มีในท้องถิ่นโดยเฉพาะไม้ไผ่มาประดิษฐ์เพื่อใช้ประโยชน์ในการดำรงชีวิต จุดประสงค์ของการทำหมวกเจ๊ก เพื่อการใช้สอยเป็นสำคัญเนื่องจากชาววังตะกูส่วนใหญ่ทำสวนเป็นอาชีพหลัก จึงต้องใช้หมวกเพื่อป้องกันแสงแดดและฝน นอกจากนี้ ยังใช้ในการประกอบพิธ๊กรรมทางศาสนาตามความเชื่อของชาวจีนที่ใช้หมวกเจ๊กในประเพณีทิ้งกระจาดเป็นการบริจาคทานอย่างหนึ่งที่ได้กุศล และชาวจีนในแผ่นดินไทยถือเป็นประเพณีที่สำคัญ การสานหมวกกุ้ยโล้ยนั้น นอกจากจะใช้สวมใส่ในการทำเกษตรกรรมแล้ว ยังได้นำมาผสมผสานกับประเพณีไทยอย่างกลมกลืน โดยมีความเชื่อที่นำหมวกกุ้ยโล้ยไปใช้ในการประกอบพิธีกรรมทางศาสนาและประเพณี ความเชื่อ เช่น ประเพณีทิ้งการจาดที่เชื่อว่าการบริจาคทานด้วยหมวกกุ้ยโล้ยให้กับคนยากจนเป็นกุศลอันยิ่งใหญ่ เมื่อผู้รับบริจาคได้รับหมวกกุ้ยโล้ย แล้วก็จะหงายหมวกกุ้ยโล้ยขึ้น เพื่อใช้รับสิ่งของที่มีผู้มาให้ทาน และยังมีความเชื่ออีกว่าหมวกกุ้ยโล้ย เมื่อผู้นำมาสวมศีรษะจะปกป้องคุ้มครองภัยอันตรายที่จะนำมาสู่ผู้สวมใส่ 14/09/2561 12:20:13 อ่านต่อ...
62 เรียนรู้ผลิตภัณฑ์ พวงกุญแจลายหน้าหมอนทรงดำ (ผ้าและผลิตภัณฑ์จากผ้า) เนื่องจากลายหน้าหมอนของไทยทรงดำ ของชุมชนคุณธรรมโรงเรียนวัดสระสี่มุม ตำบลสระพัฒนา อำเภอกำแพงแสน จังหวัดนครปฐม สามารถนำมาผลิตเป็น ผลิตภัณฑ์ได้มากมายหลายชนิด เช่น หมอน ตุ๊กตา หมอนปักเข็ม กระเป๋า ที่ใส่กระดาษ ผ้าปูโต๊ะ หมวก เสื้อผ้า เพื่อความแปลกใหม่ชุมชนไทยทรงของโรงเรียนวัดสระสี่มุม จึงนำผ้าและลายหน้าหมอนมาทำเป็น ที่เก็บพวงกุญแจ 14/09/2561 12:13:03 อ่านต่อ...
63 เรียนรู้ผลิตภัณฑ์ ผ้าทอมือลาวครั่ง ตำบลโพรงมะเดื่อ (ผ้าและผลิตภัณฑ์จากผ้า) ผ้าทอมือลาวครั่ง เป็นผ้าทอมือพื้นเมืองที่มีกรรมวิธีการผลิตจากภูมิปัญญาชาวบ้านตำบลโพรงมะเดื่อ และต่อมาได้ทำการฟื้นฟูผ้าทอขึ้นมาหลังจากได้ห่างหายไปนาน เพื่อสืบทอดมรดกทางวัฒนธรรมของท้องถิ่นด้านการทอผ้า ซึ่งเป็นเอกลักษณ์ประจำตำบลโพรงมะเดื่อ พร้อมทั้งจัดตั้งกลุ่มอาชีพเสริมรายได้ให้กับคนในชุมชนและสืนสานงานหัตถกรรมพื้นบ้านอันเป็นเอกลักษณ์ของตำบลโพรงมะเดื่อ นอกจากนี้ยังมีการนำชุดประจำชาติพันธุ์มาสวมใส่กันอีกด้วย โดยเริ่มจากการนำผ้าที่ตกทอดมาจากมารดา ย่า ยาย มาใช้ นอกจากนี้ยังมีการฟื้นฟูการทอผ้าในชุมชนเพื่อเป็นเอกลักษณ์และประชาชนได้ใส่ผ้าที่มาจากชุมชน ราคาไม่แพง โดยมีวัฒนธรรมจังหวัดนครปฐมให้การสนับสนุนงบประมาณ วัสดุ อุปกรณ์ วิทยากร และปัจจุบันได้คิดค้น ลายดอกมะเดื่อขึ้น ให้เป็นลายประจำชุมชน ซึ่งมีรูปแบบ สีสันที่ทันสมัย สวมใส่ได้ทุกโอกาส เหมาะกับทุกยุค ทุกสมัยและคงเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรม 14/09/2561 12:00:19 อ่านต่อ...
64 เรียนรู้ผลิตภัณฑ์ ตะกร้าลายดาว (ของใช้ตกแต่ง) ชุมชนวัดพระธาตุขิงแกงเป็นชุมชนที่มีต้นไม้ไผ่ เป็นจำนวนมากจึงเป็นจุดเริ่มต้นของการนำไม้ไผ่มาเป็นองค์ประกอบทางด้านภูมิปัญญาพื้นบ้าน นำมาสร้างเป็นเครื่องใช้ภายในครัวเรือน ในชุมชนมีตะกร้าใส่ของชิ้นหนึ่งที่เป็นเอกลักษณ์ มีรูปร่างที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะของชุมชน โดยการคิดของผู้เฒ่าผู้แก่ในชุมชน เป็นลายที่มี มานานนับ ๑๐๐ ปี ลายตะกร้าที่เรียกว่าลายดาว เคยหายไปจากชุมชนระยะหนึ่ง ต่อมานางจันทร์เป็ง ทวีจันทร์ จึงนำมาถอดลายใหม่ และได้นำมาเผยแพร่ให้กับคนในชุมชน และเยาวชนได้อนุรักษ์ตะกร้าลายดาว ให้เป็นภูมิปัญญาอันล้ำค่านี้ไว้ จนกลายเป็นผลิตภัณฑ์ของชุมชนวัดพระธาตุขิงแกง เป็นผลิตภัณฑ์ที่ส่งออกทั้งในและต่างประเทศ 14/09/2561 11:24:34 อ่านต่อ...
65 เรียนรู้ผลิตภัณฑ์ งานปั้นมือเซรามิค (ของใช้ตกแต่ง) บ้านเหล่าเก่าหมู่ที่ 3 ตำบลบ้านเหล่า อำเภอแม่ใจ จังหวัดพะเยา ตั้งอยู่ในชุมชนคุณธรรมวัดศรีดอนตัน คนในชุมชน สืบเชื้อสายจากจากชาวลำปาง กล่าวคือ ในอดีตมีชาวบ้านจาก อำเภอห้างฉัตร จังหวัดลำปาง นำลูกหลานอพยพหนีความ แห้งแล้งมาตั้งถิ่นฐานบ้านเรือนเพียง 4 - 5 ครัวเรือนจนในปี พ.ศ. 2419 ได้มีจำนวนบ้านเรือนมากขึ้นจึงรวมตัวกันจัดตั้งหมู่บ้านเหล่าหลวงหมู่ที่ 11 ตำบลแม่ใจอำเภอพาน จังหวัดเชียงราย จนถึงปี พ.ศ. 2520 จังหวัดพะเยาได้แยกตัวจากจังหวัดเชียงรายจึงเปลี่ยนเป็น หมู่ที่ 3 บ้านเหล่าเก่า ตำบลบ้านเหล่า อำเภอแม่ใจ จังหวัดพะเยา ศูนย์รวมใจของประชาชนคือ วัดศรีดอนตัน วิถีวัฒนธรรม ประเพณีส่วนใหญ่จึงคล้ายคลึงกับจังหวัดลำปาง ในชุมชนมีผลิตภัณฑ์เซรามิคที่ปั้นด้วยมือ ออกแบบโดยคนรุ่นใหม่ที่ได้รับการเรียนรู้หรือการฝึกสอนจากการศึกษาเล่าเรียนทางด้านเซรามิค และเมื่อจบแล้วเข้าไปทำงานที่โรงงานเซรามิคในจังหวัดลำปาง และลาออกมาเพื่อกลับมาดูแลพ่อแม่และครอบครัวที่อยู่ในหมู่บ้าน จึงได้นำเอาความรู้และประสบการณ์มาผลิตและสร้างงานให้เกิดขึ้นในชุมชน 14/09/2561 11:09:48 อ่านต่อ...
66 เรียนรู้ผลิตภัณฑ์ โคมล้านนา (ของใช้ตกแต่ง) พระครูสุวัฒน์สังฆโสภณ เจ้าอาวาส วัดต๊ำม่อน ได้ส่งเสริมให้คนในชุมชน ที่มีทักษะฝีมือในงานหัตถกรรม รวมกลุ่มจัดตั้งกลุ่มโคมล้านนาบ้านต๊ำม่อนขึ้น เพื่อส่งเสริมให้คนในชุมชนได้ทำกิจกรรมในชุมชนร่วมกัน สร้างความรักความสามัคคีให้กับคนในชุมชน และประชาชนในชุมชนมีรายได้จากการจำหน่ายโคมล้านนา และร่วมกันอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมของชาวล้านนาให้คงอยู่ ผลิตภัณฑ์โคมล้านนาของชุมชนคุณธรรมวัดต๊ำม่อน มีการพัฒนาสร้างสรรค์จากทักษะ ของกลุ่มผู้สูงอายุในชุมชนจึงเป็นผลิตภัณฑ์ โคมล้านนาที่โดดเด่นในจังหวัดพะเยา 14/09/2561 10:58:12 อ่านต่อ...
67 เรียนรู้ผลิตภัณฑ์ โคมล้านนา (ของใช้ตกแต่ง) พระครูสุวัฒน์สังฆโสภณ เจ้าอาวาส วัดต๊ำม่อน ได้ส่งเสริมให้คนในชุมชน ที่มีทักษะฝีมือในงานหัตถกรรม รวมกลุ่มจัดตั้งกลุ่มโคมล้านนาบ้านต๊ำม่อนขึ้น เพื่อส่งเสริมให้คนในชุมชนได้ทำกิจกรรมในชุมชนร่วมกัน สร้างความรักความสามัคคีให้กับคนในชุมชน และประชาชนในชุมชนมีรายได้จากการจำหน่ายโคมล้านนา และร่วมกันอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมของชาวล้านนาให้คงอยู่ ผลิตภัณฑ์โคมล้านนาของชุมชนคุณธรรมวัดต๊ำม่อน มีการพัฒนาสร้างสรรค์จากทักษะ ของกลุ่มผู้สูงอายุในชุมชนจึงเป็นผลิตภัณฑ์ โคมล้านนาที่โดดเด่นในจังหวัดพะเยา 14/09/2561 10:52:56 อ่านต่อ...
68 เรียนรู้ผลิตภัณฑ์ สร้อยทำจากลูกปัดมโนราห์ (ของใช้ตกแต่ง) บ้านคลองเสียว หมู่ที่ 10 ตำบลเวียงสระ อำเภอเวียงสระ จังหวัดสุราษฎร์ธานี เป็นหมู่บ้านที่ยึดหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงเป็นแนวทางในการพัฒนาหมู่บ้าน โดยใช้มิติทางวัฒนธรรม ภูมิปัญญาดั้งเดิม และความรู้ใหม่เพื่อการพึ่งตนเอง และสร้างรายได้ให้กับคนในหมู่บ้าน จนได้รับรางวัลหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงดีเด่นระดับประเทศ อีกทั้งบ้านคลองเสียว ยังมีจุดเด่นทางด้านประเพณีและวัฒนธรรมที่หลากหลาย ตั้งแต่อดีตและยังคงดำรงไว้ เช่นการถ่ายทอดการรำมโนราห์ ดนตรีมโนราห์ การทำชุดมโนราห์ จากรุ่นสู่รุ่นและเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ จนเป็นเอกลักษณ์ของหมู่บ้าน ปี พ.ศ.2559 สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดสุราษฎร์ธานี เห็นว่าชาวบ้านคลองเสียว มีฝีมือในการร้อยลูกปัดมโนราห์ จึงจัดอบรมส่งเสริมให้ร้อยลูกปัดมโนราห์เป็นของชำร่วย เครื่องประดับ และของที่ระลึกจำหน่าย ก่อให้เกิดเป็นรายได้เสริมให้กับคนในหมู่บ้าน จนถึงปัจจุบันได้พัฒนาลวดลายสวยงามแปลกใหม่ เป็นที่ต้องการของลูกค้า แต่ตลาดยังไม่กว้างมากนัก 14/09/2561 10:51:44 อ่านต่อ...
69 เรียนรู้ผลิตภัณฑ์ กริชโบราณ (ของใช้ตกแต่ง) นายเกียรติยุทธ์ คมขำเป็นผู้ที่สนใจ และต้องการการใช้เวลาว่าง ให้เกิดประโยชน์ จึงได้ศึกษา ค้นคว้า เรื่องประวัติการทำกริช วิธีการทำกริช จากแหล่งต่างๆ ในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ของไทย ซึ่งเป็นเอกลักษณ์เฉพาะในหมู่ผู้คนในประเทศมาเลเซีย อินโดนีเซีย และจังหวัดชายแดนภาคใต้ของไทย เพราะกริชนั้นเป็นทั้งอาวุธและวัตถุมงคล และปัจจุบันยังนิยมสะสมเป็นของเก่าที่มีคุณค่าสูง (ใบมีดคดแบบลูกคลื่น เป็นเอกลักษณ์เฉพาะ ลักษณะตัวกริช หรือส่วนใบมีดนั้น มักจะเรียว และคด ส่วนโคนกว้าง ความยาวของกริชนั้นแตกต่างกันไป ไม่จำกัด ใบมีด ก็ตีจากแร่เหล็กต่างๆ กัน แต่โดยมากจะมีนิกเกิล ผสมอยู่ ช่างทำกริช จะตีใบมีดเป็นชั้นๆ ด้วยโลหะต่างๆ กัน กริชบางเล่มใช้เวลาสั้น บางเล่มใช้เวลาตีนาน และได้ลงมือปฏิบัติ ฝึกทำ และพัฒนางานมาเรื่อยๆ จนถึงปัจจุบันจนได้รับความสนในจากหน่วยงานราชการ และหน่วยงานเอกชนในพื้นที่ 14/09/2561 10:43:52 อ่านต่อ...
70 เรียนรู้ผลิตภัณฑ์ ย่ามผ้าไตลื้อ (ผ้าและผลิตภัณฑ์จากผ้า) วิถีชีวิตพื้นบ้านของคนในชนบทสมัยก่อนเป็นการทำมาหากิน โดยอาศัยผลิตผลจากป่า ทุ่งนา ไร่สวน เช่น หน่อไม้ เห็ด ผัก ปลา กบ เขียด ตลอดถึงการปลูกพืช เลี้ยงสัตว์ สำหรับเป็นอาหารเอง ในกรณีมีเจ็บป่วยไข้ก็จะมียาสมุนไพรพื้นบ้าน และเครื่องนุ่งห่มจะมีการปลูกฝ้าย โดยมีกระบวนการทอผ้าให้เป็นเครื่องนุ่งห่มใช้เอง ที่อยู่อาศัยชาวบ้านในหมู่บ้านจะมีการนำไม้จากป่ามาช่วยกันสร้าง และในวิถีชีวิตของคนชนบทในสมัยก่อนมีเครื่องมือในการทำมาหากิน เครื่องใช้นุ่งห่ม ยารักษาโรค ที่อยู่อาศัยมากมากมาย เช่น การจักสาน กระบุง ตะกร้า , เครื่องมือจับสัตว์น้ำ-สัตว์บก ไซดักปลา เบ็ด แร้วดักสัตว์ หน้าไม้ เครื่องมือที่เป็นกระบวนการทอผ้า หีบฝ้าย ขะโจ้ ก๋งยิงฝ้าย แป้นล้อฝ้าย ไม้ล้อฝ้าย, เฝื่ยนปั่นฝ้าย เปี๋ยฝ้าย กงกว้าง หางเห็น มะก๊วก เฝื่อขอ (ที่ว้นฝ้าย) กี่ทอผ้า ปัจจุบันเทคโนโลยีเจริญก้าว ความจำเป็นในการทำมาหากินตามวิถีชีวิตพื้นบ้านดังกล่าว มีวิถีชีวิตที่เปลี่ยนไปจากเดิม เริ่มเป็นสังคมเมือง มีความสะดวก สบาย สิ่งของเครื่องใช้สามารถใช้ของสำเร็จรูปที่เป็นพลาสติก มีเทคโนโลยีใหม่ มีเครื่องจักร เครื่องยนต์เข้ามาทดแทน โดยวิถีชีวิตพื้นบ้านกำลังจะสูญหาย และอาจมีความจำเป็นน้อยลง กลุ่มอาชีพสตรีทอผ้าบ้านร้องแง จังหวัดน่านแต่เดิมมีอาชีพ ทำนาเป็นอาชีพหลักแล้วทุกบ้านในชุมชนมักทอผ้าไว้ใช้เองเด็ก สตรีและผู้สูงอายุในชุมชนจึงคุ้นเคยกับการดีดฝ้ายปดฝ้าย ปั่นฝ้าย และต่ำหูก มาตั้งแต่เล็ก ๆทำให้มีโอกาสได้เรียนรู้วิธีการทอผ้าแบบต่าง ๆ จากครอบครัวและคนในหมู่บ้านจึงเกิดการปรับปรุงพัฒนารูปแบบผ้าทอเป็นผลิตภัณฑ์ต่างๆ มากมาย เช่นเป็นผ้าปูโต๊ะ ผ้ารองจาน ผ้าคลุมตู้เย็น ผ้าพันคอ ผ้าคลุมไหล่ ย่ามจนกลายเป็น "กลุ่มอาชีพสตรีทอผ้าบ้าน ร้องแง" สร้างรายได้และเสริมความมั่นคงในชุมชนท้องถิ่นปัจจุบัน 14/09/2561 10:38:33 อ่านต่อ...